Siyah Suların İçindeki Işık Kardelen

Kardelen, gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliğinden yeni mezun olmuş, hayallerini denizlerin ve dev çelik gövdelerin üzerine kuran yirmi dört yaşında bir genç kadındı. Anadolu'nun küçük bir ilinden İstanbul'a geldiğinde, eğitimini aldığı mesleği bu tarihi liman kentinde gururla yapabileceğini sanıyordu. Fakat tersane sektörünün katı gelenekleri ve kadın mühendislere karşı örülen görünmez duvarlar, onu kısa sürede Kasımpaşa'nın rutubetli, dar sokaklarındaki bir tavan arası odasına hapsetti.

Kardelen'in zorluğu, hem sektörün sert erkek egemen yapısıyla mücadele etmek hem de Haliç'in dik yokuşlarında her gün yenilenen geçim kaygısıydı. Geçimini sağlayabilmek için Şişhane'deki aydınlatma ve avize dükkânlarında teknik çizimler yapıyor, akşamları ise Kasımpaşa'daki eski bir atölyede küçük teknelerin motor tamirlerine yardım ediyordu. Tulumlarının üzerine sinen mazot ve pas kokusu, onun için bir gurur kaynağı olsa da çevresindekilerin küçümseyici bakışlarına engel olamıyordu.

En büyük kriz, kışın en sert geçtiği Ocak günlerinden birinde yaşandı. Haliç Tersanesi'nde restorasyona alınan tarihi bir yolcu vapurunun makine dairesindeki teknik çizim ve hasar tespiti için geçici olarak işe alınmıştı. Ancak fırtınalı bir gecede, vapurun sintine tankında meydana gelen sızıntıyı gidermeye çalışırken kapağın sıkışması sonucu buz gibi kapkara suların içinde mahsur kaldı. Telsizin çekmediği, zifiri karanlık makine dairesinde su seviyesi beline kadar yükselirken, cebindeki su geçirmez küçük el feneriyle tek başına mücadele etti. Kendi mühendislik bilgisiyle acil durum vanasını manuel olarak kapatmayı başardığında, hipoterminin eşiğindeydi.

Sudan çıkarıldığında, taşeron firmanın yetkilisi olayın üstünü kapatmak için onu suçladı ve yevmiyesini vermeden işten çıkardı. Kardelen, üzerindeki ıslak ve mazotlu tulumla Şişhane yokuşunu tırmanırken dondurucu rüzgar yüzünü kesiyordu. O an Haliç'in simsiyah sularına bakıp feryat etmek istedi. Fakat pes etmedi; o gece tavan arasındaki soğuk odasında kuruduktan sonra, uğradığı haksızlığı ve tersanedeki güvenlik ihlallerini belgeleyen teknik raporu hazırlayıp liman başkanlığına sundu. İstanbul'un soğuk suları onu yutamamıştı; o çelik gövdeleri inşa etmeye devam edecekti.