Elnaz, Beşiktaş’taki Yıldız Teknik Üniversitesi Yıldız Kampüsü’nün merkezinde yükselen tarihi Hünkâr Kasrı’nın ahşap taşıyıcı strüktürleri arasında, mart ayının yağmurlu ve soğuk bir akşamında dijital mikrotomography sensörlerini ve ultrasonik ses dalgası ölçerlerini sabitlemiş bekliyordu. Mimarlık Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Anabilim Dalı doktora öğrencisiydi; Osmanlı dönemi ahşap sivil mimari örneklerinde görülen iç çürüme, böcek tahribatı ve elastisite kaybını milimetrik tahribatsız akustik analiz modelleriyle haritalandıran tezini tamamlamaya çalışıyordu. Ancak tez danışmanının, tarihi kasrın restorasyon projesinde yüklenici firmanın kullanmak istediği düşük kalitedeki emprenyesiz ahşap malzeme lehine "taşıyıcı kapasite uygundur" raporu hazırlama baskısını reddedince, strüktürel analiz laboratuvarına ve akustik ölçüm cihazlarına erişim yetkisi iptal edildi. Elnaz’ın on aydır topladığı ultrasonik hız haritaları ve vektörel gerilme matrisleri kilitli laboratuvar sunucusunda mahsur kaldı; ayrıca yüksek hassasiyetli ultrasonik sensör kiti kullanım avansı borç olarak üzerine yıkıldı.Mart gecesinin dondurucu poyrazında, Beşiktaş Ihlamurdere Caddesi’nin sonundaki otobüs durağının soğuk betonunda otururken cebinde yalnızca kentin karşı yakasına geçmeye yetecek tek bir basımlık Akbil bakiyesi kalmıştı. Serencebey’de kiraladığı küçük çatı katı oda, ödenmeyen kira yüzünden ev sahibi tarafından kilitlenmiş; Elnaz’ın ahşap lif gerilim eğrileri ve ultrasonik hız paftaları dışındaki valizi bina kapısının önüne bırakılmıştı. Durağın betonuna çöken Elnaz, kucağındaki su geçirmez kılıftan lif içi nem dağılım grafiklerini ve eğilme momenti denklemlerini çıkardı. Sokak lambasının titrek sarı ışığı altında, ahşap elastisite modülü ($E$) katsayılarını ve anizotropik gerilme tensörlerini milimetrik kâğıda elle aktarmaya başladı. Kurşun kalemin kâğıda dokunduğu her an, içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve sarsılmaz bir bilimsel iradeye dönüşüyordu. O sırada duraktan geçen Kültür ve Turizm Bakanlığı Ahşap Eserler Koruma ve Restorasyon Merkez Laboratuvarı Müdürü, dondurucu soğukta profesyonel ahşap strüktür ve tahribatsız muayene atlası çizen Elnaz’ı fark etti. Çizimlerin teknik derinliğinden ve strüktürel analiz uzmanlığından etkilenen yetkili, Elnaz’a Tarihi Ahşap Yapılar Strüktürel Sağlık İzleme Projesi’nde baş saha araştırmacısı kadrosu sağladı.İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Kampüsü ve Nükleer Araştırma Merkezinde Radyoaktif İzotop Sentezi ve Ömür Analizi AtlasıSelin için İstanbul, Maslak’taki İTÜ Ayazağa Kampüsü’nin çam ağaçlarıyla kaplı geniş arazisinden, Enerji Enstitüsü’ndeki araştırma reaktörünün kontrol odasındaki dijital sayaç tıkırtılarından ve siklotron laboratuvarından yükselen vakum pompası seslerinden ibaretti. Nükleer Bilimler Enstitüsü yüksek lisans öğrencisiydi; nükleer tıp ve kanser tedavisinde kullanılan kısa yarılanma ömürlü radyoaktif izotopların ($^{18}\text{F}$ ve $^{68}\text{Ga}$) sentez verimini, radyokimyasal saflık katsayılarını ve yüksek enerjili gama spektrumlarını haritalandıran tezini yürütüyordu. Ancak laboratuvardaki bir araştırmacının, izotop üretimi esnasında oluşan radyoaktif atık kütle miktarlarını resmi denetim raporlarında olduğundan az gösterme yönündeki kurallara aykırı talebini reddedince, radyokimya sentez modülüne ve spektrometre yazılımına erişimi engellendi. Selin’in altı aydır optimize ettiği izotop sentez verileri ve spektral bozunum grafikleri kilitli kontrol terminalinde kaldı; üstelik sentez kasasetlerinin ithal saf kimyasal malzeme faturası Selin’in üzerine yıkıldı.Gece yarısı Maslak Atatürk Oto Sanayi Metro İstasyonu çıkışındaki soğuk beton bankta otururken cebinde sadece bir bardak sıcak çay alacak kadar bozuk para kalmıştı. Ayazağa Mahallesi’nde kaldığı oda kirasını ödeyemediği için eşyalarını sırt çantasına doldurup sokağa çıkmak zorunda kalmıştı. Betona teknik resim defterini açtı. El fenerinin cılız ışığında, radyoaktif bozunum kinetiği denklemlerini, diferansiyel giriftlik matrislerini ve gama enerjisi pik pik noktalarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.