Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tophane Kampüsü ve Sanat Tarihi Laboratuvarında Pigment Analizi ile Bizans Duvar Resimleri Atlası

Hande, Tophane-i Amire Kültür Sanat Merkezi’nin arkasında yükselen Sanat Tarihi ve Restorasyon Laboratuvarı’nda, şubat ayının yağmurlu ve soğuk bir akşamında taşınabilir X-ışını floresan (pXRF) spektrometresini ve dijital mikroskop merceklerini tarihi Bizans fresk parçalarındaki pigment katmanlarını incelemek üzere sabitlemiş bekliyordu. Doktora tezi kapsamında, Tarihi Yarımada’daki şapellerden elde edilen lapis lazuli ve malakit bazlı pigmentlerin bağlayıcı organik bileşenlerini ve mikro-kristal bozulmalarını Raman spektroskopisi yöntemleriyle haritalandırıyordu. Ancak tez danışmanının, özel bir koleksiyoncunun elinde bulunan sahte bir ikona için "14. yüzyıl orijinal eseri" şeklinde hazırlamak istediği raporda Hande’nin imzasını kullanmaya kalkışmasına sert bir dille itiraz edince, laboratuvar kartı ve XRF cihazı kullanım yetkisi iptal edildi. Hande’nin dokuz aydır üzerinde çalıştığı spektral analiz paftaları ve mikro-fotografik veri envanteri kilitli laboratuvar kasasında kalırken, kiralık spektrometre cihazının sigorta ve kullanım bedeli borç olarak kendi üzerine yüklendi.

Şubat gecesinin dondurucu poyrazında, Tophane Tramvay Durağı’nın deniz tarafındaki cılız ışıklı bankında otururken cebinde yalnızca kentin karşı yakasına geçmeye yetecek tek bir basımlık Akbil bakiyesi kalmıştı. Cihangir’de kaldığı çatı katı oda, ödenmeyen iki aylık kira yüzünden mülk sahibi tarafından kilitlenmiş; Hande’nin pigment kırılım grafikleri ve spektral emisyon şemaları dışındaki valizi bina kapısının önüne bırakılmıştı. Bankın üzerine teknik resim defterini açan Hande, kucağındaki su geçirmez kılıftan Raman spektrum eğrilerini çıkardı. El fenerinin titrek sarı ışığı altında, lapis lazuli pigmentindeki kristalörgü kayma katsayılarını milimetrik kâğıda elle aktarmaya başladı. Kurşun kalemin kâğıda dokunduğu her an, içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve sarsılmaz bir bilimsel iradeye dönüşüyordu. O sırada durağa doğru yürüyen Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Taşınır Eser Analiz Daire Başkanı, dondurucu soğukta profesyonel pigment spektroskopisi atlası çizen Hande’yi fark etti. Çizimlerin teknik derinliğinden ve fiziksel-kimyasal analiz birikiminden etkilenen yetkili, Hande’ye Marmara Bölgesi Arkeometrik Pigment Analizleri ve Eser Doğrulama Projesi’nde baş saha araştırmacısı kadrosu sağladı.

İstanbul Medipol Üniversitesi Kavacık Kuzey Kampüsü ve Biyofizik Araştırma Merkezinde İyon Kanalı Elektrofizyolojisi ile Nöronal Sinyal Atlası

İrem için İstanbul, Beykoz Kavacık’ta Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün hemen yanı başında kurulan kampüsün cam binalarından, yamaçtaki otoyol uğultusundan ve patch-clamp elektrofizyoloji laboratuvarından yükselen mikromanipülatör cızırtılarından ibaretti. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Biyofizik doktora öğrencisiydi; nörodejeneratif hastalıklara sahip nörondaki voltaj kapılı sodyum ve potasyum iyon kanallarının zar potansiyel değişimlerini ve pikoamper seviyesindeki elektrik akımlarını haritalandıran tezini yürütüyordu. Ancak laboratuvardaki bir öğretim üyesinin, uluslararası bir biyoteknoloji şirketinin test ettiği kanal bloklayıcı ilaç molekülünün hücre içi toksisite verilerini gizleme yönündeki basbayağı usulsüz talebini reddedince, elektrofizyoloji veri alma sistemine erişimi engellendi. İrem’in tekil hücrelerden aldığı patch-clamp akım kayıtları ve membran potansiyel grafikleri kilitli bilgisayar veri tabanında kaldı; üstelik mikro-pipet çekme cihazının kırılan cam elektrot yedek parça masrafı İrem’in üzerine yıkıldı.