Derya, hassas optik cam restorasyonu ve antika denizcilik dürbünleri üzerine çalışan, 19. yüzyıl Osmanlı ve İngiliz pirinç dürbünlerinin mercek açılarını ve kırık gövde halkalarını ıslah eden yirmi dördüncü yaşına girmiş bir optik ustasıydı. Şehrin Haliç kıyısındaki eski liman ve tersane atmosferine yakın bir çalışma alanı kurabilmek için Ayvansaray’da, Toklu Dede Sokak’taki eski bir marangoz deposunun alt katını atölye-ev kiraladı.
Derya’nın mücadelesi; yüksek kırılma indeksli özel mercek camlarının, pirinç parlatma pastalarının fahiş pahalılığı ve Ayvansaray’ın nemli havasının mercek yüzeylerinde buğulanma yaratma riskiydi. Gündüzleri Balat yakınlarındaki hurda depolarında parça başı metal ayıklama ve koli yükleme işlerinde çalışıyor, gece yarısı ise atölyesindeki sarı masa lambasının altında mikroskopla pirinç dürbün gövdelerinin ince dişlerini açıyordu. Odasında ısıtıcı olmadığı için kışın soğuktan uyuşan elleri, mercek odaklama vidalarını milimetrik oturtmasını imkânsız hale getiriyordu.
Kırılma noktası, özel bir marine koleksiyoncusu için restore ettiği 1880’lere ait pirinç gövdeli bir deniz dürbününün son birleştirme gecesinde yaşandı. Toklu Dede Sokak’ta yapılan altyapı kazısı sırasında kepçenin ana su borusunu patlatması sonucu, tazyikli su Derya’nın atölyesinin pencerelerinden içeri doldu. Su, doğrudan temizlenmiş ve odaklama yağı sürülmüş optik merceklerin üzerine aktı.
Derya, dondurucu suyun içinden mercekleri saniyeler içinde çekti. Islanan hassas cam yüzeylerde su lekeleri kalıcı matlıklar oluşturabilirdi. Sırılsıklam halde atölyeden çıkıp Ayvansaray Surları’nın devasa taş bloklarının dibine koştu. Mahalledeki kapalı bir fırının sıcak havalandırma alanına sığınarak, mercek parçalarının üzerindeki suyu mikrofiber bezlerle saatlerce çekti. Sabaha kadar fırının kademeli ısısında camları kurutup optik yağlama katmanını baştan uyguladı. Ertesi gün dürbünü pürüzsüz bir görüş açısıyla sahibine teslim ettiğinde, bu şehrin çamuruna ve soğuğuna karşı kendi emeğinin zaferini bir kez daha kanıtlamıştı.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.